{"id":1524,"date":"2026-01-08T13:20:33","date_gmt":"2026-01-08T12:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.seka.pl\/magazyn\/?p=1524"},"modified":"2026-01-08T13:20:34","modified_gmt":"2026-01-08T12:20:34","slug":"ryzykowne-zachowania-pracownikow-jak-je-ograniczac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.seka.pl\/magazyn\/ryzykowne-zachowania-pracownikow-jak-je-ograniczac\/","title":{"rendered":"Ryzykowne zachowania pracownik\u00f3w – jak je ogranicza\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Niebezpieczne zachowania pracownik\u00f3w stwarzaj\u0105 realne zagro\u017cenie dla nich samych, a tak\u017ce dla organizacji. Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze przyczyny takich zachowa\u0144 i w jaki spos\u00f3b mo\u017cna je skutecznie ogranicza\u0107? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wykonywanie codziennych obowi\u0105zk\u00f3w zawodowych zwi\u0105zane jest z nara\u017ceniem na powstanie uraz\u00f3w i pogorszenie stanu zdrowia pracownika. Instytucje sprawuj\u0105ce nadz\u00f3r nad warunkami pracy \u2013 zar\u00f3wno zewn\u0119trzne: Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy, Pa\u0144stwowa Inspekcja Sanitarna, Urz\u0105d Dozoru Technicznego, jak i wewn\u0119trzne, czyli Spo\u0142eczna Inspekcja Pracy, Komisja BHP, s\u0142u\u017cba BHP oraz jednostki naukowo-badawcze: Centralny Instytut Ochrony Pracy \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy, Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera \u2013 na podstawie danych statystycznych zauwa\u017caj\u0105 popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy i wzrost \u015bwiadomo\u015bci prawnej pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Poprawa warunk\u00f3w pracy nie przek\u0142ada si\u0119 jednak na liczb\u0119 wypadk\u00f3w przy pracy zarejestrowanych w naszym kraju. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 2022 r. zarejestrowano oko\u0142o 66,6 tys. wypadk\u00f3w zwi\u0105zanych z prac\u0105, z czego 369 pracownik\u00f3w dozna\u0142o trwa\u0142ego uszczerbku na zdrowiu, a 180 ponios\u0142o \u015bmier\u0107 w pracy. W 2023 r. odnotowano ju\u017c 68,6 tys. wypadk\u00f3w przy pracy, cho\u0107 \u2013 co bardzo wa\u017cne \u2013 zmniejszy\u0142a si\u0119 liczba wypadk\u00f3w ci\u0119\u017ckich (322) i \u015bmiertelnych (168).<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce samo pierwsze p\u00f3\u0142rocze 2024 r. to ponad 66 tys. poszkodowanych w wypadkach przy pracy, w tym 185 wypadk\u00f3w ci\u0119\u017ckich oraz 148 \u015bmiertelnych.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli tendencja wzrostu wypadkowo\u015bci si\u0119 utrzyma, b\u0119dzie to oznacza\u0142o, \u017ce podejmowane dzia\u0142ania nie s\u0105 skuteczne. Potwierdza to tak\u017ce PIP, kt\u00f3ra w swoim corocznym sprawozdaniu informuje o niepokoj\u0105cym zjawisku, jakim jest wzrost nieprawid\u0142owo\u015bci stwierdzanych u przedsi\u0119biorc\u00f3w w wyniku przeprowadzanych powt\u00f3rnych kontroli u tego samego pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Ograniczaj\u0105c liczb\u0119 wypadk\u00f3w, pracodawcy bardzo cz\u0119sto skupiaj\u0105 si\u0119 na aspektach technicznych (nowe, bezpieczniejsze maszyny) czy organizacyjnych (lepsza ergonomia stanowisk pracy), a zapominaj\u0105 o czynniku ludzkim w procesach pracy, kt\u00f3ry jest ich kluczowym komponentem, zarazem najbardziej zawodnym \u2013 w du\u017cej mierze ze wzgl\u0119du na nieprzewidywalno\u015b\u0107 zachowa\u0144 pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n

Przyczyny nieprawid\u0142owych dzia\u0142a\u0144 pracownik\u00f3w<\/h3>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wp\u0142yw na nasze zachowania mo\u017ce mie\u0107 zar\u00f3wno genetyka, jak i charakter cz\u0142owieka. Badania sugeruj\u0105, \u017ce pewne cechy genetyczne mog\u0105 predysponowa\u0107 niekt\u00f3re osoby do podejmowania ryzyka, na przyk\u0142ad poprzez wp\u0142yw na uk\u0142ad nagrody w m\u00f3zgu, kt\u00f3ry odpowiada za odczuwanie przyjemno\u015bci. Jednocze\u015bnie charakter i do\u015bwiadczenia \u017cyciowe r\u00f3wnie\u017c odgrywaj\u0105 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119. \u015arodowisko, w kt\u00f3rym si\u0119 wychowujemy, relacje z innymi lud\u017ami, a tak\u017ce edukacja i warto\u015bci, kt\u00f3re przyswajamy, mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 nasze podej\u015bcie do ryzyka.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna zatem pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce to po\u0142\u0105czenie genetyki i indywidualnych do\u015bwiadcze\u0144 wp\u0142ywa na sk\u0142onno\u015b\u0107 do ryzykownych zachowa\u01441.<\/p>\n\n\n\n

Ludzie podejmuj\u0105 ryzyko w pracy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, cz\u0119sto zale\u017cnych od kontekstu i motywacji jednostki. Oto kilka g\u0142\u00f3wnych przyczyn:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Konieczno\u015b\u0107 zarabiania: <\/strong>Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 by\u0107 zmuszone do podejmowania ryzykownych prac, poniewa\u017c nie znajduj\u0105 innych mo\u017cliwo\u015bci zarobku, a jednocze\u015bnie musz\u0105 utrzyma\u0107 siebie i swoj\u0105 rodzin\u0119. Przyk\u0142ad: wybuch metanu w kopalni Pni\u00f3wek. Zdaniem prokuratury jedn\u0105 z przyczyn by\u0142o po\u015bwiadczanie nieprawdy w dokumentacji dotycz\u0105cej pomiar\u00f3w st\u0119\u017ce\u0144 metanu od stycznia 2022 r. do dnia tragicznego wypadku w kwietniu 2022 r.<\/p>\n\n\n\n

2. Adrenalina i wyzwanie: <\/strong>Praca, kt\u00f3ra niesie za sob\u0105 ryzyko, mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em adrenaliny i poczucia satysfakcji z pokonywania trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

3. Brak \u015bwiadomo\u015bci: <\/strong>Czasami pracownicy mog\u0105 nie zdawa\u0107 sobie sprawy z pe\u0142nego zakresu ryzyka zwi\u0105zanego z ich prac\u0105, zw\u0142aszcza je\u015bli nie s\u0105 odpowiednio szkoleni lub informowani. Podczas kontroli PIP wykaza\u0142a, \u017ce 14% kontrolowanych przedsi\u0119biorstw nie opracowa\u0142o program\u00f3w szkole\u0144 BHP, a 17% z nich wykorzysta\u0142o og\u00f3lne programy szkolenia, kt\u00f3re nie by\u0142y dostosowane do zagro\u017ce\u0144 wyst\u0119puj\u0105cych w danym zak\u0142adzie [Sprawozdanie PIP za 2023 r.]<\/p>\n\n\n\n

4. Presja \u015brodowiskowa: <\/strong>W niekt\u00f3rych bran\u017cach istnieje kultura akceptowania ryzyka jako normalnej cz\u0119\u015bci pracy. Pracownicy mog\u0105 czu\u0107 presj\u0119, aby spe\u0142nia\u0107 oczekiwania swoich prze\u0142o\u017conych lub wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, nawet je\u015bli oznacza to nara\u017canie zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

5. Nagrody i uznanie: <\/strong>Niekt\u00f3re firmy oferuj\u0105 dodatkowe wynagrodzenie lub uznanie dla pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 ryzyko. To mo\u017ce by\u0107 silnym motywatorem dla os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 zarobi\u0107 wi\u0119cej lub awansowa\u0107 w hierarchii zawodowej. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 obecna narracja uznaj\u0105ca ryzyko jako warto\u015b\u0107, wyra\u017cana w sloganach marketingowych: \u201ePodejmuj ryzyko, sprawdzaj i przekraczaj swoje granice, wyjd\u017a poza schematy!\u201d czy \u201eRyzyko si\u0119 op\u0142aca. Kto nie ryzykuje, nic nie ma\u201d.<\/p>\n\n\n\n

6. Psychologiczne mechanizmy obronne:<\/strong> Pracownicy mog\u0105 stosowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne mechanizmy obronne, takie jak zaprzeczenie lub marginalizowanie zagro\u017ce\u0144, aby radzi\u0107 sobie ze stresem zwi\u0105zanym z ryzykiem w pracy. Na przyk\u0142ad twierdz\u0105, \u017ce praca na wysoko\u015bci bez odpowiedniego zabezpieczenia nie jest taka straszna, poniewa\u017c \u201eprzecie\u017c wszyscy tak robi\u0105 i nigdy nic z\u0142ego si\u0119 nie sta\u0142o\u201d. Jest to dzia\u0142anie ukierunkowane na zniekszta\u0142cenie rzeczywisto\u015bci poprzez udawanie, \u017ce zagra\u017caj\u0105ca sytuacja nie ma miejsca.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tych czynnik\u00f3w pokazuje, \u017ce ryzykowne zachowania w pracy wynikaj\u0105 z kombinacji osobistych motywacji, presji spo\u0142ecznej, warunk\u00f3w ekonomicznych i indywidualnych cech psychologicznych. W literaturze przedmiotu uzupe\u0142nia si\u0119 ten katalog o p\u0142e\u0107, wiek, temperament oraz o poziom wykszta\u0142cenia i osobowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119c nale\u017cy zrobi\u0107, aby zachowa\u0144 ryzykownych by\u0142o coraz mniej?<\/h3>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z najbardziej rozpowszechnionych metod zmian postawy jest system kar i nagr\u00f3d<\/strong>. System ten jest jednak nieefektywny. <\/p>\n\n\n\n

Ukarany pracownik odbierany jest jako \u201eten, kt\u00f3ry da\u0142 si\u0119 przy\u0142apa\u0107\u201d, a jednocze\u015bnie wzmacnia si\u0119 poczucie strachu u innych pracownik\u00f3w. Pojawiaj\u0105 si\u0119 my\u015bli takie jak: \u201eNosz\u0119 he\u0142m, bo musz\u0119, jednak nie widz\u0119 w tym sensu\u201d. Mamy tutaj do czynienia z przyk\u0142adem \u201emotywacji zewn\u0119trznej\u201d opartej na naturalnym zachowaniu (instynkcie), czyli ochronie przed kar\u0105. Jest to styl zarz\u0105dzania reaktywny z przyw\u00f3dztwem autorytarnym. W takim systemie dochodzi do wi\u0119kszej liczby wypadk\u00f3w przy pracy, uraz\u00f3w i pogorszenia stanu zdrowia pracownik\u00f3w. Z prowadzonych bada\u0144 wynika, \u017ce korporacje czy du\u017ce przedsi\u0119biorstwa w swoich raportach i sprawozdaniach publikowanych w Internecie zapewniaj\u0105, \u017ce przeszli ju\u017c do stadium proaktywnego stylu pracy z wysokim zaanga\u017cowaniem i przyw\u00f3dztwem kadry kierowniczej.<\/p>\n\n\n\n

Kolejn\u0105, coraz powszechniejsz\u0105 (szczeg\u00f3lnie w du\u017cych zak\u0142adach i korporacjach) metod\u0105 zmiany postawy jest zarz\u0105dzanie poprzez wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W procesie zarz\u0105dzania przedsi\u0119biorstwem kwestie bezpiecze\u0144stwa pracownika s\u0105 procesem wspieraj\u0105cym funkcjonowanie jednostki organizacyjnej. Wiadomo, \u017ce dany zak\u0142ad pracy nastawiony jest na uzyskanie dochodu finansowego z tytu\u0142u prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n\n\n\n

Niemniej jednak zarz\u0105dzanie jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 poprzez wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie i partycypacj\u0119 wewn\u0119trznych interesariuszy jest skuteczniejsze i efektywniejsze. \u015awiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142uczestnictwa pracownik\u00f3w w procesach zarz\u0105dzania zak\u0142ada system zarz\u0105dzania bezpiecze\u0144stwem (PN-EN ISO 45001:2024-02). Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce z ka\u017cdym cz\u0142owiekiem, a tym bardziej pracownikiem zwi\u0105zane s\u0105 ryzykowne zachowania!<\/p>\n\n\n\n

Co robi\u0107, kiedy wszystko inne zawodzi?<\/h3>\n\n\n\n

Brak skuteczno\u015bci podejmowanych dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 subiektywnego pojmowania zagro\u017ce\u0144 i ich skutk\u00f3w. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 braku \u015bwiadomo\u015bci w skuteczno\u015bci podejmowanych dzia\u0142a\u0144 (np. z powodu ich iluzoryczno\u015bci). Powi\u0105zanie to ilustruje Schemat 1, w kt\u00f3rym kontrola to tak\u017ce monitoring i nadz\u00f3r, a prewencj\u0105 zosta\u0142y nazwane wszystkie podejmowane dzia\u0142ania profilaktyczne, czyli naprawcze. Potwierdza on, \u017ce w sytuacji braku kontroli nad realizowanymi dzia\u0142aniami profilaktycznymi \u2013 maj\u0105cymi eliminowa\u0107 lub ogranicza\u0107 skutki zagro\u017ce\u0144 w \u015brodowisku pracy \u2013 traktowane s\u0105 one jako nieefektywne, skutkuj\u0105ce biern\u0105 postaw\u0105 pracownika wobec proponowanych rozwi\u0105za\u0144. Cz\u0119sto mo\u017cna tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 nieufno\u015b\u0107, a nawet przejawy wrogo\u015bci, manifestowanej nonkonformistyczn\u0105 postaw\u0105, o kt\u00f3rej wzmiankuje Norma 45 003:2021 [Zarz\u0105dzanie BHP \u2013 Bezpiecze\u0144stwo i higiena psychiczna w pracy \u2013 Wytyczne do zarz\u0105dzania zagro\u017ceniami psychospo\u0142ecznymi].<\/p>\n\n\n\n

Analizuj\u0105c przyczyny ryzykownych zachowa\u0144 pracownik\u00f3w w \u015brodowisku pracy, nale\u017cy je rozpatrywa\u0107 na gruncie psychologii pracy. Jednym z podstawowych modeli rozumienia problem\u00f3w jest model ABCDE [M. Seligman, A.T. Beck], cz\u0119\u015bciej stosowany jako model ABC [A. Ellis]. Model ten w uproszczony spos\u00f3b zosta\u0142 przedstawiony na Schemacie 2.<\/p>\n\n\n\n

Schemat 2<\/p>\n\n\n\n

A (ang. Activating event<\/em>) – aktywuj\u0105ce wydarzenie<\/strong> lub przeciwno\u015b\u0107, bodziec wyst\u0119puj\u0105cy przed zachowaniem lub wywo\u0142uj\u0105cy zachowanie, konkretne zdarzenie, fakt, sytuacja<\/p>\n\n\n\n

B (ang. Belief<\/em>) – ocena wydarzenia A lub przeciwno\u015bci losu, dotychczasowe przekonania<\/strong>, skutkuj\u0105ce pierwotnym zachowaniem, my\u015bli i interpretacje, czyli nasz indywidualny spos\u00f3b postrzegania danej sytuacji. Jest on charakterystyczny dla osoby, a nie sytuacji<\/p>\n\n\n\n

C<\/strong> (ang. Consequence<\/em>) – konsekwencje przyj\u0119tego modelu zachowania<\/strong>, w ich sk\u0142ad wchodz\u0105 trzy elementy: prze\u017cywana emocja (zgodna z emocj\u0105), nasze zachowanie i reakcja fizjologiczna, czyli spos\u00f3b reagowania<\/p>\n\n\n\n

D (ang. Disputing<\/em>) – dyskusja, rozwa\u017cenie czy przekonanie jest racjonalne<\/strong>, czy te\u017c irracjonalne. Skuteczne nowe przekonania zast\u0119puj\u0105 te irracjonalne<\/p>\n\n\n\n

E<\/strong> (ang. Effecitve)<\/em> – wykszta\u0142cenie postawy (przyj\u0119cie tego punktu widzenia), kt\u00f3re b\u0119d\u0105 realistyczne<\/strong> i dokona si\u0119 zmiana dotychczasowych przekona\u0144<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Schemat 3<\/p>\n\n\n\n

A (ang. Activating event<\/em>) – bodziec inicjuj\u0105cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B (ang. Be<\/em>havior) – zachowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

C<\/strong> (ang. Consequence<\/em>) – wzmocnienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Model ABC wykorzystywany jest w czasie analizy zachowa\u0144 niebezpiecznych podczas rozmowy z pracownikami. Wa\u017cne jest, aby prze\u0142o\u017cony lub pracownik s\u0142u\u017cby BHP nie ocenia\u0142 ryzykownego  zachowania pracownika, tylko aby wsp\u00f3lnie szukali przyczyny tego zachowania, omawiaj\u0105c skutki takiego post\u0119powania maj\u0105ce bezpo\u015bredni wp\u0142yw na zdrowie i \u017cycie pracownika. Przytoczony wy\u017cej przyk\u0142ad pracownika ukaranego z powodu braku ochrony osobistej g\u0142owy (he\u0142mu) nale\u017ca\u0142oby przeanalizowa\u0107, wykorzystuj\u0105c model A. Ellisa. Efektem takiego podej\u015bcia powinno by\u0107 zrozumienie skutk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W przypadku niestosowania he\u0142mu ochronnego w czasie wykonywania pracy dochodzi si\u0119 w\u00f3wczas do wniosku, \u017ce zak\u0142adanie he\u0142mu to  nie przymus (konsekwencja kary), ale \u015bwiadome zachowanie. Dokonuje si\u0119 zmiana w postawie \u2013 zamiast \u201ez obowi\u0105zku, przymusu\u201d oczywisty staje si\u0119 \u201e\u015bwiadomy wyb\u00f3r\u201d. M\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnie, organizacja pracownicza zyskuje, podnosz\u0105c poziom bezpiecze\u0144stwa. Dba\u0142o\u015b\u0107 o wsp\u00f3lne bezpiecze\u0144stwo staje si\u0119 norm\u0105 i naturalnym zachowaniem.<\/p>\n\n\n\n

W tym celu tworzy si\u0119 programy modyfikacji zachowa\u01442, wdra\u017caj\u0105c w organizacjach pracowniczych procesy tworz\u0105ce bezpiecze\u0144stwo oparte na zachowaniach lub bezpiecze\u0144stwo oparte na obserwacji zachowa\u0144, czyli Behavior Based Safety<\/strong> [BBS]3. Celem procesu jest zmiana dotychczasowego sposobu my\u015blenia i modyfikacja dotychczasowej postawy<\/strong> \u2013 z zachowa\u0144 niebezpiecznych (ryzykownych) na zachowanie (pro)bezpieczne. E.S. Geller wykorzysta\u0142 model ABCDE, modyfikuj\u0105c go do trzech kryteri\u00f3w: ABC, nadaj\u0105c im nowe znaczenie (zobacz schemat 3).<\/p>\n\n\n\n

Autor ten, nazywany cz\u0119sto \u201eOjcem BBS\u201d, stworzy\u0142 czteroetapowy proces DOIT<\/strong> s\u0142u\u017c\u0105cy do wdra\u017cania BBS w praktyce, w kt\u00f3rym:<\/p>\n\n\n\n

D (ang. define)<\/strong> oznacza zdefiniowanie krytycznych cel\u00f3w behawioralnych, rozumianych jako zachowanie docelowe;<\/p>\n\n\n\n

O (ang. observe)<\/strong> oznacza obserwacj\u0119 docelowych zachowa\u0144 dokonanych jeszcze przed podj\u0119ciem interwencji w celu osi\u0105gni\u0119cia zmiany zachowania b\u0119d\u0105cej celem procesu, tak\u017ce w celu zrozumienia naturalnych czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i spo\u0142ecznych, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na osi\u0105gni\u0119cie zachowania docelowego;<\/p>\n\n\n\n

I (ang. intervene)<\/strong>, czyli wspominana wy\u017cej interwencja podj\u0119ta w celu zmiany ukierunkowanej na po\u017c\u0105dane cele (zachowania);<\/p>\n\n\n\n

T (ang. test)<\/strong>, czyli sprawdzanie, czy podj\u0119ta interwencja by\u0142a efektywna poprzez\u00a0 kontynuowanie obserwacji i rejestrowanie zachowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Programy modyfikacji zachowa\u0144 oparte s\u0105 na obserwacji i informacji zwrotnej.<\/strong> Zar\u00f3wno obserwacji behawioralnej, jak i informacji zwrotnej trzeba si\u0119 nauczy\u0107. W metodologii nauk spo\u0142ecznych wyr\u00f3\u017cniamy obserwacj\u0119 uczestnicz\u0105c\u0105, nieuczestnicz\u0105c\u0105, jawn\u0105, ukryt\u0105 czy shadowing, czyli odmian\u0119 obserwacji, kt\u00f3ra polega na sta\u0142ym pod\u0105\u017caniu za wybranym obiektem. Ponadto mo\u017cemy wykorzysta\u0107 wywiady z pracownikami. Wszystkie jednak powinny by\u0107 ustrukturyzowane oraz oparte na obiektywizmie, rzetelno\u015bci i dok\u0142adno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W BBS wyst\u0119puj\u0105 dwa rodzaje informacji zwrotnej:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. nagradzaj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n
  2. koryguj\u0105cy.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Spos\u00f3b przekazywania informacji zwrotnej jest kluczowy <\/strong>dla ca\u0142ego procesu, poniewa\u017c to od niego zale\u017cy, czy pracownik zmieni sw\u00f3j spos\u00f3b post\u0119powania i zrozumie, dlaczego jego zachowania s\u0105 poprawne lub niepoprawne. <\/p>\n\n\n\n

    Poni\u017cej opisano kilka technik udzielania informacji zwrotnej:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. FUKO<\/strong> (F = fakty, U = uczucia, K = konsekwencje, O = oczekiwania);<\/li>\n\n\n\n
    2. metoda kanapki<\/strong> (pochwa\u0142a, konstruktywna krytyka, pozytywne zako\u0144czenie (upewnienie);<\/li>\n\n\n\n
    3. model GOLD<\/strong>, czyli udzielenie odpowiedzi na pytania: Goal (Cel) \u2013 jaki?, Observation (Obserwacja) \u2013 jaki jest rezultat Twoich dzia\u0142a\u0144?, Learn (Uczenie si\u0119) \u2013 czego si\u0119 nauczy\u0142e\u015b(-a\u015b)?, Do (Dzia\u0142anie) \u2013 jakie dzia\u0142ania podejmiesz w przysz\u0142o\u015bci?;<\/li>\n\n\n\n
    4. metoda START<\/strong> (zacznij), STOP<\/strong> (przesta\u0144), CONTINUE<\/strong> (kontynuuj).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Wa\u017cne jest, aby komunikat zwrotny nie by\u0142 os\u0105dzaniem. Ocena zachowania pracownika powinna by\u0107 komunikatem doceniaj\u0105cym, zawieraj\u0105cym spostrze\u017cenia oraz wskaz\u00f3wki<\/strong>, co i w jaki spos\u00f3b mo\u017cna zmieni\u0107 b\u0105d\u017a uzupe\u0142ni\u0107, by wykonywane zadania spe\u0142nia\u0142y wyznaczone standardy.<\/p>\n\n\n\n

      Przedsi\u0119biorcy coraz cz\u0119\u015bciej zainteresowani s\u0105 wdra\u017caniem program\u00f3w modyfikuj\u0105cych ryzykowne zachowania pracownik\u00f3w \u2013 mimo braku natychmiastowych efekt\u00f3w, widz\u0105 oni popraw\u0119 w zachowaniu pracownik\u00f3w, co w konsekwencji skutkuje mniejsz\u0105 liczb\u0105 wypadk\u00f3w czy zdarze\u0144 potencjalnie wypadkowych. Ponadto takie przedsi\u0119biorstwo wpisuje si\u0119 w spo\u0142eczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 biznesu.<\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      Jak wdra\u017ca\u0107 programy zmiany zachowa\u0144 ryzykownych pracownik\u00f3w w organizacji?<\/h3>\n\n\n\n

      Przydatny mo\u017ce by\u0107 proces wdra\u017cania projekt\u00f3w, zwany cyklem \u017cycia projektu<\/strong>. Sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu etap\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. definiowanie projektu;<\/li>\n\n\n\n
      2. planowanie projektu;<\/li>\n\n\n\n
      3. realizowanie projektu;<\/li>\n\n\n\n
      4. monitorowanie projektu;<\/li>\n\n\n\n
      5. zamkni\u0119cie projektu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Warto podkre\u015bli\u0107<\/strong>, \u017ce pi\u0105tego etapu we wdra\u017caniu modyfikacji ryzykownych zachowa\u0144 nie wprowadza si\u0119 z uwagi na ci\u0105g\u0142y charakter procesu.<\/p>\n\n\n\n

        Tak jak ka\u017cdy projekt, zaczynamy od fazy przygotowuj\u0105cej organizacj\u0119 do wprowadzenia systemu\/metod BBS.<\/p>\n\n\n\n

        W tym przypadku definiujemy g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0119 projektu (cel: poprawa stanu bezpiecze\u0144stwa),<\/strong> dokonujemy analizy ewentualnych sprzecznych interes\u00f3w, problem\u00f3w<\/strong> (np. zakup nowych maszyn poprawi warunki pracy, ale nie ma na to \u015brodk\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci w istniej\u0105cej infrastrukturze), a nast\u0119pnie okre\u015blamy po\u017c\u0105dany stan przysz\u0142y<\/strong> (chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 zmniejszenie niebezpiecznych zachowa\u0144, dbaj\u0105c o dobrostan pracownika).<\/p>\n\n\n\n

        Wykorzystywane narz\u0119dzia:<\/strong> AUDYT ZGODNO\u015aCI <\/strong><\/a>stanu aktualnego z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami powszechnymi i szczeg\u00f3\u0142owymi.<\/p>\n\n\n\n

        Etap 1. Definiowanie projektu \u2013 to etap projektowania BBS. <\/strong>Zapewniamy zasoby ludzkie, finansowe, materia\u0142owe wraz z okre\u015bleniem procedur komunikacji i odpowiedzialno\u015bci za poszczeg\u00f3lne etapy.<\/p>\n\n\n\n

        Etap 2. Planowanie projektu w BBS polega na wyznaczeniu pracownik\u00f3w do pe\u0142nienia roli obserwator\u00f3w,<\/strong> przeszkoleniu ich oraz stworzeniu systemu raportowania. Nast\u0119pnie opracowuje si\u0119 koncepcj\u0119 i kana\u0142y wdro\u017cenia promocji BBS w jednostce.<\/p>\n\n\n\n

        Etap 3. Realizowanie wdro\u017cenia projektu BBS poprzez cykl szkole\u0144<\/strong> pracownik\u00f3w i kadry kierowniczej maj\u0105cy na celu nabycie kompetencji audytor\u00f3w BBS (prowadzenia obserwacji, udzielania informacji zwrotnej: pozytywnej i koryguj\u0105cej), tworzenie scenariuszy zachowa\u0144 w danych sytuacjach.<\/p>\n\n\n\n

        Etap 4. Monitorowanie projektu BBS i jego ewaluacja. <\/strong>Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce \u201emonitorowanie\u201d jest systematycznym zbieraniem oraz analizowaniem ilo\u015bciowych i jako\u015bciowych informacji na temat dokonywanych obserwacji w aspekcie ca\u0142ego programu, a tak\u017ce finansowym i rzeczowym.<\/p>\n\n\n\n

        Wyznaczony cel wprowadzenia systemu\/procesu zmian w zachowaniach powinien by\u0107 mierzalny, dlatego nale\u017cy korzysta\u0107 z reaktywnych miernik\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pracy. Nale\u017c\u0105 do nich m.in.:<\/p>\n\n\n\n