Regularne szkolenia z pierwszej pomocy dla pracowników to jeden z kluczowych elementów kultury bezpieczeństwa. Ich korzyści nie sposób przecenić, a wiedza zdobyta podczas szkoleń ma decydujące znaczenie podczas 4 minut od chwili, gdy doszło do sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia.
W 2024 roku według danych GUS zgłoszono 67 tys. wypadków w pracy. To o 2,4 proc. mniej niż w roku 2023, liczba jednak wciąż jest bardzo duża. Najczęstszą przyczyną wypadków było nieprawidłowe zachowanie pracownika (42,3 proc.), a wśród urazów dominowały urazy kończyn górnych oraz dolnych. Branżą, w której najczęściej dochodziło do wypadków, było górnictwo i wydobywanie, jednak wypadki zdarzały się też m.in. w przetwórstwie przemysłowym, budownictwie, administracji, gastronomii, handlu czy edukacji, a także podczas telepracy i pracy zdalnej. Oznacza to, że praktycznie w każdej branży może dojść do wypadku i ktoś może potrzebować udzielenia mu pierwszej pomocy, zanim dotrze profesjonalna pomoc medyczna.
Czy pracodawca ma obowiązek zapewnić pierwszą pomoc?
Art. 209 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach oraz do wyznaczenia pracowników odpowiedzialnych za udzielanie takiej pomocy. Działania te powinny być dostosowane do:
• rodzaju i zakresu działalności,
• liczby pracowników oraz osób przebywających na terenie zakładu pracy,
• rodzaju i poziomu możliwych zagrożeń.
Pracodawca powinien wyznaczyć osobę lub osoby do udzielania pierwszej pomocy, a na każdej zmianie musi być przynajmniej jedna osoba przeszkolona w tym zakresie.
Warto jednak patrzeć szerzej i nie ograniczać się wyłącznie do minimum wynikającego z przepisów.
Działanie zamiast chaosu i paniki
Szkolenia z pierwszej pomocy pełnią nie tylko funkcję reakcji na wypadek, ale także ważną rolę prewencyjną. Uczą rozpoznawania pierwszych objawów zagrożenia zdrowia, takich jak:
• zasłabnięcie,
• udar cieplny,
• objawy zawału serca,
• objawy hipoglikemii.
Dzięki temu możliwa jest szybka reakcja, jeszcze zanim dojdzie do poważnego zdarzenia.
W wielu przypadkach odpowiednio wcześnie udzielona pomoc lub szybkie wezwanie wsparcia medycznego pozwala zapobiec eskalacji sytuacji i ograniczyć jej skutki.
Im więcej osób zostało przeszkolonych z pierwszej pomocy, tym większe są szanse na to, że tuż po wypadku nie zapanują chaos i panika, lecz pracownicy sprawnie podzielą się zadaniami i właściwie wykorzystają czas do przyjazdu karetki.
Przeszkolenie z pierwszej pomocy buduje zaufanie do własnych umiejętności i pomaga zachować zimną krew w nagłych sytuacjach, co bezpośrednio przekłada się na tworzenie bezpieczniejszego środowiska pracy.
Właściwe wykorzystanie pierwszych minut po wypadku zwiększa szanse na przeżycie oraz szybszy powrót poszkodowanego do zdrowia.
Jak przygotować się organizacyjnie do pierwszej pomocy?
Szkolenia z pierwszej pomocy powinny iść w parze z odpowiednim przygotowaniem organizacyjnym. Obejmuje ono nie tylko wyposażenie zakładu pracy w apteczki i sprzęt ratowniczy, ale także ich właściwe rozmieszczenie, regularne przeglądy oraz czytelne oznakowanie. Równie istotne jest, aby pracownicy wiedzieli, gdzie znajduje się sprzęt i kto pełni dyżur osoby wyznaczonej do udzielania pierwszej pomocy.
Brak dostępu do podstawowych środków lub niejasne procedury mogą znacząco obniżyć skuteczność działań w pierwszych minutach po zdarzeniu.
Kluczowe: regularność szkoleń i dopasowanie do branży
Kluczowe znaczenie ma również regularność szkoleń. Umiejętności z zakresu pierwszej pomocy, jeśli nie są ćwiczone, z czasem ulegają zapomnieniu, a wytyczne dotyczące postępowania w nagłych stanach zdrowotnych mogą się zmieniać.
Cykliczne szkolenia oraz ćwiczenia praktyczne pozwalają utrwalić prawidłowe schematy działania i zwiększają pewność pracowników w realnych sytuacjach zagrożenia.
Szkolenia z pierwszej pomocy najlepiej powtarzać co 2-3 lata, w przypadku stanowisk o większym ryzyku – co roku.
Skuteczność szkoleń wzrasta, gdy są one dopasowane do specyfiki danego miejsca pracy. Inne zagrożenia występują w zakładzie produkcyjnym, inne w biurze, gastronomii czy podczas pracy zdalnej. Uwzględnienie realnych scenariuszy – takich jak urazy mechaniczne, oparzenia, porażenie prądem czy nagłe problemy zdrowotne – sprawia, że pracownicy łatwiej identyfikują ryzyko i wiedzą, jak reagować w sytuacjach, które faktycznie mogą ich dotyczyć.
Wiedza o tym, jak i dlaczego dochodzi do wypadków, uwrażliwia także na przestrzeganie procedur bezpieczeństwa i szybsze reagowanie, gdy z osobą obok dzieje się coś niepokojącego.
Wzmocnienie kultury bezpieczeństwa
Umiejętność sprawnego działania w sytuacjach kryzysowych przekłada się również na lepszą współpracę w zespole w innych obszarach funkcjonowania organizacji.
Z perspektywy pracodawcy inwestycja w szkolenia z pierwszej pomocy to nie tylko spełnienie obowiązku prawnego, ale także realny element zarządzania ryzykiem, który ogranicza skutki wypadków, wzmacnia kulturę bezpieczeństwa i pokazuje, że zdrowie pracowników jest traktowane priorytetowo.
Autorka: Klaudia Grochocka
Ratownik medyczny i instruktor SEKA. Z pierwszej pomocy przeszkoliła blisko 2,5 tys. osób.
Więcej o działaniach prewencyjnych pracodawców, które wzmacniają bezpieczeństwo pracowników i organizacji czytaj w magazynie SEKA nr 40
Pobierz bezpłatnie magazyn SEKA nr 40
Interesuje Cię szkolenie z pierwszej pomocy?
Sprawdź terminy szkoleń z pierwszej pomocy
0
0
Głos/y
Ocena artykułu
