Zmiana rozporządzenia ws. badań profilaktycznych pracowników wchodzi w życie 17 kwietnia 2026 r.
Od 17 kwietnia 2026 roku zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące formy orzeczeń lekarskich. Digitalizacja obejmie również badania medycyny pracy. Oprócz tego znowelizowane rozporządzenie wprowadza również szereg innych zmian.
2 kwietnia 2026 roku zostało opublikowane rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Rozporządzenie wchodzi w życie 17 kwietnia br.
Najważniejsze zmiany
Zmiana przepisu wprowadza przede wszystkim:
1. elektroniczną formę orzeczeń lekarskich – obowiązkową dla placówki medycznej, opcjonalną dla badanego,
2. wzmiankę na orzeczeniu na temat wymogu pracy w okularach lub szkłach korekcyjnych,
3. wymóg podania przez lekarza zaleceń dla pracodawcy, jeśli pracownik stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy.
Zostaje wprowadzona elektroniczna forma sporządzania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, z zachowaniem możliwości wystawienia orzeczenia lekarskiego w formie papierowej w przypadku braku dostępu do wskazanego systemu teleinformatycznego albo na żądanie pracownika odbywającego badanie profilaktyczne.
Gdzie będą dostępne dokumenty elektroniczne?
Dokumenty elektroniczne będą zapisywane w Systemie Informacji Medycznej, a następnie automatycznie udostępniane pacjentowi poprzez Internetowe Konto Pacjenta. Oznacza to, że pracownik nie będzie już musiał przechowywać papierowych zaświadczeń ani dostarczać ich osobiście – dostęp do nich będzie możliwy online w dowolnym momencie.
Okulary i szkła korekcyjne
Warto zwrócić uwagę na zmianę dotyczącą informacji na temat okularów i szkieł korekcyjnych. Dotychczas wymogiem otrzymania refundacji było wskazanie przez lekarza orzecznika takiej potrzeby. Przepis nie regulował jednak formy takiego potwierdzenia.
Wyliczenie w elektronicznej formie orzeczenia wymaganych (i tym samym dopuszczalnych) informacji podawanych przez lekarza orzecznika, potwierdza dotychczasowe stanowisko Działu BHP SEKA S.A. Nie jest dozwolone umieszczanie w orzeczeniu weryfikującym występowanie przeciwwskazań do wykonywania pracy dodatkowych warunków do spełnienia przez pracodawcę (np. ograniczenie dźwigania do 10 kg, praca z wykorzystaniem sprzętu ortopedycznego itp.).
Takie zalecenia lekarz powinien wydawać, ale tylko przy badaniach dla osób już zatrudnionych, które stały się niezdolne do wykonywania dotychczasowej pracy, np. doznały wypadku przy pracy, choroby zawodowej albo stwierdzono szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie. W opisanych tu sytuacjach orzecznik podaje zalecenia na orzeczeniu wydanym wg wzoru podanego w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Zmiany obejmują także przepisy dotyczące pieczęci lekarza medycyny pracy – ich stosowanie pozostaje wymagane wyłącznie w przypadku dokumentów papierowych.
Dzięki ujednoliceniu zakresu danych możliwe będzie łatwiejsze przetwarzanie informacji oraz ich wykorzystanie w innych obszarach systemu ochrony zdrowia, co ma znaczenie m.in. dla profilaktyki i monitorowania stanu zdrowia pracowników.
Dostęp pracownika do danych zdrowotnych i profilaktyka
Jednym z istotnych elementów nowych regulacji jest rozszerzenie roli orzeczeń lekarskich poza ich dotychczasowy, czysto formalny charakter. Informacje zawarte w dokumentach dostępnych w IKP będą mogły być wykorzystywane także w kontekście profilaktyki zdrowotnej.
Dzięki temu pracownik zyska pełniejszy wgląd w swoje zdrowie, a lekarze – dostęp do danych, które mogą być pomocne przy planowaniu dalszego leczenia lub działań zapobiegawczych. To zmiana jakościowa, która wpisuje się w coraz silniejszy nacisk na medycynę prewencyjną.
W praktyce oznacza to, że wyniki badań profilaktycznych przestaną być jedynie formalnością wymaganą przez pracodawcę, a staną się elementem szerszego systemu monitorowania zdrowia obywateli.
Zalecenia zdrowotne poza pracodawcą
Nowelizacja wprowadza również wyraźne rozróżnienie między informacjami przekazywanymi pracodawcy a tymi, które pozostają wyłącznie do dyspozycji pracownika. Lekarz medycyny pracy będzie mógł formułować dodatkowe zalecenia prozdrowotne, które zostaną zapisane w odrębnym dokumencie.
Zalecenia te będą sporządzane w tej samej formie co orzeczenie – elektronicznej lub papierowej – i udostępniane pracownikowi, np. poprzez Internetowe Konto Pacjenta. Nie będą jednak przekazywane pracodawcy.
To rozwiązanie ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia ochrony prywatności. Pracodawca otrzyma jedynie informacje niezbędne do oceny zdolności pracownika do wykonywania pracy, natomiast szczegóły dotyczące stanu zdrowia i rekomendacji medycznych pozostaną poufne.
Obieg dokumentów medycyny pracy i relacja z pracodawcą
Mimo cyfryzacji systemu utrzymano obowiązek przekazywania orzeczenia lekarskiego pracodawcy. Dokument – niezależnie od formy – będzie trafiał do podmiotu, który wystawił skierowanie na badania profilaktyczne.
Sposób oraz termin przekazania orzeczenia zostaną określone w umowie między stronami. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa będą mogły dostosować proces obiegu dokumentów do własnych potrzeb, przy zachowaniu nowych standardów cyfrowych.
Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość wydruku orzeczenia na żądanie pracownika. W przypadku sporządzenia dokumentu w formie papierowej będzie on przekazywany bezpośrednio osobie badanej.
