Każda organizacja, która poważnie traktuje ciągłość działania, wie, że prędzej czy później wydarzy się coś, czego nikt nie przewidział. I właśnie dlatego warto się… przygotować na nieprzewidywalne. Dobrze opracowane plany awaryjne to nie tylko wymóg norm ISO, ale również przede wszystkim dowód dojrzałości organizacyjnej i elastyczności w działaniu.
Wdrażanie norm ISO pomaga uporządkować i doskonalić procesy, a także zapewnić ich ciągłość. Z perspektywy klientów i partnerów biznesowych buduje to zaufanie, pokazując, że organizacja działa w oparciu o sprawdzone, międzynarodowe standardy. To swoisty sposób na przekucie dobrych intencji w konkretne procedury, które realnie zwiększają odporność organizacji na zmiany, wspierają jej elastyczność i sprzyjają ciągłemu doskonaleniu.
Podejście PDCA – na czym polega?
Podejście PDCA (Plan–Do–Check–Act) to cykliczny model zarządzania i doskonalenia procesów, polegający na planowaniu działań, wdrażaniu ich w życie, sprawdzaniu rezultatów oraz wprowadzaniu usprawnień na podstawie zebranych wniosków. Pomaga organizacjom działać systematycznie, uczyć się na doświadczeniach i stale podnosić jakość swoich procesów. W tym kontekście przewidywania potencjalnych zagrożeń i sposobów reagowania to część etapu PLAN.
Organizacja, która regularnie analizuje ryzyka, testuje scenariusze i ćwiczy sposoby reagowania, lepiej odnajduje się w nowych sytuacjach. Kiedy pojawia się coś zupełnie nowego, zespół nie działa w panice – korzysta z doświadczenia, odtwarzając schematy działań dostosowane do bieżących okoliczności. To właśnie praktyczna strona ciągłego doskonalenia – uczenie się elastyczności.
Wymagania norm – jak wspierają bezpieczeństwo organizacji?
Istotną częścią każdej z norm są punkty 9.3 – Przegląd zarządzania – oraz 10.3 – Ciągłe doskonalenie. Wymagają one, aby organizacje regularnie przeprowadzały przeglądy swoich systemów zarządzania, oceniając ich przydatność, adekwatność i skuteczność. W obliczu zmieniających się zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, które mogą wpływać na działalność, warto okresowo weryfikować i aktualizować systemy, w tym ocenę ryzyk i szans, a także plany awaryjne, tak aby pozostały one dostosowane do aktualnych warunków działania.
ISO 9001:2015 – System Zarządzania Jakością
W punkcie 6.1 norma wymaga, by organizacja podejmowała działania dotyczące ryzyk i szans. Nie mówi wprost o „planach awaryjnych”, ale wymaga przygotowania na sytuacje, które mogą wpłynąć na jakość produktów lub usług.
ISO 14001:2015 – System Zarządzania Środowiskowego
Punkt 8.2 – Gotowość i reagowanie na awarie – nakłada obowiązek ustanowienia i testowania procedur reagowania na potencjalne sytuacje awaryjne, np. wycieki, pożary czy awarie instalacji, aby zminimalizować ich negatywne skutki dla środowiska.
ISO 45001:2018 – System Zarządzania BHP
W punkcie 8.2 norma wymaga identyfikacji sytuacji awaryjnych, opracowania planów reagowania oraz ich testowania – dla ochrony zdrowia i życia pracowników.
Należy zwrócić szczególną uwagę, że powyższe wymagania muszą zostać zintegrowane z procesami systemów zarządzania, odpowiednio wdrożone oraz poddawane ocenie efektywności. Z pewnością najważniejszym elementem całego procesu są ludzie – to oni muszą zostać właściwie przeszkoleni, znać swoje role i rozumieć, jak działać w sytuacji awaryjnej. Nawet najlepsze procedury nie zadziałają bez świadomego, przygotowanego zespołu.
Świat ostatnich lat pokazuje, jak dynamicznie zmienia się nasze otoczenie. Pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie, zakłócenia w łańcuchach dostaw, przerwy w dostawach energii – każde z tych zdarzeń było nieprzewidywalne, a mimo to organizacje, które miały przećwiczone różne scenariusze, szybciej odzyskały równowagę.
Plany awaryjne to nie tylko wymóg ISO, ale również sposób budowania odporności organizacji. W świecie, gdzie „niespodziewane” stało się codziennością, przewagę mają ci, którzy ćwiczą różne scenariusze i potrafią reagować spokojnie, bo już kiedyś to przećwiczyli.
W zarządzaniu – tak jak w życiu – najlepiej radzą sobie ci, którzy spodziewają się niespodziewanego.
Autor: Marcin Godlewski
Dyrektor Oddziału Białystok SEKA S.A., certyfikowany audytor Zintegrowanych Systemów Zarządzania. Artykuł pochodzi z Magazynu SEKA nr 40
Pobierz bezpłatnie Magazyn SEKA nr 40
Więcej o normach ISO czytaj w artykule Marcina Godlewskiego „Kultura ciągłego doskonalenia” w Magazynie SEKA nr 38
Pobierz bezpłatnie Magazyn SEKA nr 38
fot. Sarawut Kh / shutterstock
0
0
Głos/y
Ocena artykułu
